4 sierpnia 2020

Zdalna edukacja – kilka pomysłów na efektywną naukę

Możliwość nauki w zaciszu domowym, wstawanie pięć minut przed rozpoczęciem zajęć, brak obowiązku pojawiania się w szkolnej ławce – o tym, jeszcze kilka tygodni temu, marzyło większość uczniów. Nagle nasza rzeczywistość stanęła na głowie: przymusowa izolacja, zamknięte szkoły, zdalne lekcje. Okazało się, że to, co było wymarzonym scenariuszem, w realu dla wielu stało się ogromnym wyzwaniem.

zdalna edukacja

Dlaczego nauka zdalna, która kiedyś wydawała się kusząca, nagle sprawia nam tyle problemów?

Okazuje się, że jednak warunki domowe nie do końca sprzyjają skupieniu się i realizowaniu wyznaczonych zadań. Dzieje się tak z różnych powodów. Przykładowo niektórym uczniom, do tej pory, dom kojarzył się głównie z odpoczynkiem, azylem, zabawą i nagle, w obecnej sytuacji, muszą dużą część czasu spędzonego w domu przeznaczyć na „czas spędzony w wirtualnej szkole”, a więc pracę i skupienie. Takim uczniom trudniej zmobilizować się do działania i utrzymać motywację do nauki, ponieważ wyuczone mechanizmy zachowania i nawyki „podpowiadają”, że w domu się odpoczywa.

Kolejną grupę uczniów, którzy mają duże trudności z nauką zdalną, stanowi młodzież przebywająca w domu, w którym panuje napięcie, pojawiają się konflikty, kłótnie, „ciążka atmosfera”. Dla nich wyjście do szkoły było odskoczną od domowych problemów. Przymusowa izolacja sprawia, że negatywne emocje kumulują się, pojawia się złość, strach, poczucie bezradności, niepewność, smutek, a taki stan najczęściej uniemożliwia efektywną naukę, sprawia, że edukacja schodzi na dalszy plan.

Sytuacji utrudniających efektywną naukę zdalną, jest bardzo dużo. Niezależnie od rodzaju pojawiających się trudności, warto wprowadzać w życie zasady, które pomogą nam w ogarnięciu dużej ilości zadań i ułatwią codzienną edukację.

Zadbanie o odpowiednią przestrzeń do nauki

Warto wyznaczyć sobie konkretne miejsce, które stanie się naszym stanowiskiem pracy. Najlepiej niech będzie to wygodne biurko z dobrym oświetleniem. Dzięki temu stworzymy przestrzeń, która po pewnym czasie będzie kojarzyła nam się ze skupieniem, mobilizacją i nauką, a pozostała część domu pozostanie naszym azylem, miejscem odpoczynku.

Jeśli będziemy chodzić po domu z laptopem, zeszytem, książką i za każdym razem szukać innego miejsca do nauki, zatracimy granice pomiędzy pracą, a odpoczynkiem. Wówczas ani nauka, ani odpoczynek nie będą efektywne.

Należy również odpowiednio zaaranżowań tą naszą przestrzeń do nauki. Ważne jest utrzymanie porządku na biurku. Badania dowodzą, że ogromna ilość rzeczy wokół nas podczas pracy sprawia, że zadania, które mamy do wykonania bardziej nas przytłaczają, wydają się trudniejsze do zrealizowania. Natomiast porządek na stanowisku pracy, mobilizuje nas do działania.

Ustalenie zasad panujących w domu

Obecnie wszyscy uczniowie i wielu rodziców pracuje z domu. Uczymy się funkcjonować wspólnie na niedużej powierzchni. W większości rodzin życie domowe w czasie izolacji płynie swoim rytmem, bez ustalenia konkretnych zasad. Każdy chce zrealizować swoje obowiązki, a przez brak ustalonych wcześniej reguł, często „wchodzimy sobie w drogę”.

Pojawiają się konflikty i niedomówienia: „Dlaczego odkurzasz, jak ja mam teraz lekcje”, „Oddaj komputer, teraz mam ważne spotkanie”, „A ja mam ważny sprawdzian, też potrzebuję laptopa”, „Ciągle mi przeszkadzasz” itd. Denerwujemy się, że pozostali domownicy zakłócają nam nasz spokój w momencie, kiedy potrzebujemy ciszy i przestrzeni do skupienia się.

Aby ułatwić wszystkim funkcjonowanie usiądźmy razem i ustalmy zasady, których będą przestrzegali wszyscy domownicy. Przykładowo: stwórzmy tygodniowy plan, w którym każdy zapisze dni i godziny, w których ma ważne spotkanie/lekcje/zajęcia on-line. Ustalmy kto kiedy korzysta z komputera, o której będziemy jeść posiłki. Wywieśmy ten plan w widocznym miejscu. Możemy stworzyć zawieszki na drzwi „trwają lekcje – nie przeszkadzać” lub „jestem w trakcie spotkania”, które wywieszone, będą informować pozostałych domowników, że w tym momencie jesteśmy zajęci i prosimy o zachowanie ciszy. Dopasujmy zasady do potrzeb wszystkich domowników i modyfikujmy je, jeśli uznamy, że jeszcze dobrze nie działają. Kluczem do porozumienia jest rozmowa, więc rozmawiajmy i mówmy innym o naszych potrzebach.

Zadbanie o stały rytm dnia

Obecnie wszyscy, w większym lub mniejszym stopniu, odczuwamy brak poczucia bezpieczeństwa. Nie wiemy jak długo potrwa ta sytuacja, kiedy wrócimy do normalnej nauki. Jeśli nie czujemy się pewnie, nasze zdolności przyswajania nowych wiadomości i angażowania się w działania wymagające wysiłku, zmniejszają się.

Stały rytm dnia wprowadza pewną przewidywalność, co buduje poczucie bezpieczeństwa. Każdy z nas ma swój rytm dnia. Są ludzie, którzy lepiej funkcjonują rano, są Ci którzy lepiej pracują wieczorem. Nauka z domu pozwala nam, przynajmniej częściowo, dostosować naukę, do własnych preferencji.

Jednak pamiętajmy o śnie i o higienie snu. Ważne jest zachowanie rytmu okołodobowego – czyli pewnej rutyny. Wstawajmy o stałej porze, kładźmy się spać o określonej godzinie. Wprowadźmy rano jakąś aktywność np. gimnastykę. To sprawia, że mamy poczucie dobrze rozpoczętego dnia, chcemy to kontynuować. Jeśli np. obiecywaliśmy sobie wstać o 7, a wstajemy o 9 wówczas mamy poczucie porażki, podświadomie uważamy, że już zawaliliśmy jakąś rzecz, więc ciężej nam zmobilizować się do działania.

Pozbywanie się rozpraszaczy

Obecnie w naszej domowej przestrzeni jest mnóstwo rozpraszaczy, a więc aktywności, które odciągają nas od nauki i pracy. Tymi, które głównie wymieniają ludzie młodzi, to wszelkiego rodzaju komunikatory, media społecznościowe i gry. Ucząc się zdalnie jesteśmy o wiele bardziej narażeni na ich działanie.

W szkolnej ławce, podczas lekcji, nie mogliśmy korzystać z komórki, natomiast nauka z domu sprawia, że bezkarnie możemy używać naszych ulubionych rozpraszaczy. Ucząc się zdalnie co chwilę sięgamy po komórkę, odpisujemy na wiadomości, przeglądamy internet, czy włączamy grę. Robimy to nawykowo i nie zdajemy sobie sprawy, ile czasu tracimy w ten sposób. Dodatkowo nauka, przerywana takimi czynnościami jest o wiele mniej efektywna. Pod koniec dnia wydaje nam się, że tyle czasu spędziliśmy nad książkami, a nadal nie nauczyliśmy się wszystkiego. Gdyby jednak zsumować efektywną naukę i czas, który faktycznie spędziliśmy nad rozwiązywaniem zadań- zdziwilibyśmy się jak krótki był to wycinek dnia.

Siadając do nauki zostaw telefon w innym pokoju, wyloguj się w portali społecznościowych, wyłącz gry i zbędne komunikatory. Niech czas nauki będzie cały poświęcony nauce. Zobaczyć jak wzrośnie Twoja efektywność i jak wiele czasu w ciągu dnia zyskasz.

Planowanie codziennych zadań do wykonania

Siadając do nauki bez założonego z góry planu, mamy tendencję do robienia „trochę tego, trochę tego”. Sami nie wiemy, w co włożyć ręce. Jak nie wiemy dokładnie, co chcemy w danym dniu zrobić, to z dużym prawdopodobieństwem przesiedzimy ten dzień wykonując chaotycznie różne zadania, w efekcie nie osiągając zadowalającego rezultatu.

Kończąc naukę w jeden dzień, stwórzmy plan działania na kolejny. Wypiszmy poszczególne czynności/zadania do wykonania. Im bardziej szczegółowo tym lepiej. Kolejnego dnia ściśle trzymajmy się planu. Zaczynajmy od pierwszej wypisanej czynności i wykonajmy ją do końca. Odhaczmy wykonane zadanie i przejdźmy do następnego.

Widząc kolejne wykonane zadania na liście wzrasta nasze poczucie sprawczości, zadowolenie z siebie i motywacja do dalszej pracy. Kiedy wykonamy wszystkie zaplanowane prace, z czystym sumieniem możemy odpocząć i oddać się przyjemnościom.

Tworzenie rówieśniczej sieci wsparcia

Nauczanie zdalne bardzo często najwięcej trudności sprawia uczniom, którzy wcześniej również mieli problemy z nauką. Bezpośredni kontakt z nauczycielem, uczestniczenie w lekcji, pomoc koleżanki czy kolegi z ławki sprawiały, że ta grupa uczniów była w stanie przyswoić materiał, który sprawiał im trudność. Obecnie, zamknięci w domu, przed ekranem komputera niejednokrotnie wstydzą się powiedzieć, że czegoś nie potrafią lub mają problem z jakimś materiałem.

W tym momencie bardzo ważne jest wsparcie rówieśników. W obrębie klasy znamy się już dość dobrze, wiemy kto ma problem z jakimś przedmiotem, kto omija zdalne lekcje, bo w domu kilka osób korzysta z jednego komputera itd. Zaoferujmy pomoc, prześlijmy materiały, udostępniajmy swój ekran tłumacząc coś koledze/koleżance, zaproponujmy, że chętnie udzielimy wsparcia, pokażmy naszą gotowość do pomocy. Często sama świadomość, że jest obok ktoś, kto może nam pomóc jest już ogromnym wsparciem i motywacją do działania.

Rozmowa z nauczycielami i pedagogami

Obecnie wielu z nas odczuwa cały szereg negatywnych emocji. Złość, smutek, frustracja, brak poczucia bezpieczeństwa, irytacja, strach, bezradność – to tylko niektóre z nich. Obecna sytuacja nałożyła się na problemy, z którymi zmagaliśmy się przez epidemią. To wszystko sprawia, że często czujemy się bardzo źle, trudniej nam zrozumieć materiał zadany przez nauczyciela, nie mamy motywacji do nauki, u niektórych osób pojawiają się stany lękowe lub depresyjne.

Pamiętajmy, że nie jesteśmy w tym sami. Nie możemy spotkać się osobiście, ale jest cały sztab osób, które chętnie udzielą nam wsparcia w obecnej sytuacji. Otwórzmy się na nich, pozwólmy sobie pomóc. Poprośmy nauczyciela o wytłumaczenie materiału, który sprawia nam trudność. Zgłośmy, że nie rozumiemy czegoś lub nie możemy wykonać danego zadania na czas. Skontaktujmy się z pedagogiem jeśli mamy problem, z którym trudno nam sobie poradzić lub jeśli potrzebujemy szczerej rozmowy.

Bądźmy czujni- jeśli martwimy się o jakiegoś kolegę lub koleżankę i sami nie potrafimy mu pomóc, zgłośmy to wychowawcy lub pedagogowi.

Razem damy radę.

1 thought on “Zdalna edukacja – kilka pomysłów na efektywną naukę

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *